Klimat

    Klimat jako jeden z głównych komponentów środowiska przyrodniczego istotnie wpływa na charakter pozostałych elementów (np. ukształtowanie terenu, gleby, szatę roślinną i in.). Ze względu na złożoność tego zjawiska, wynikającą z kombinacji różnych fizycznych stanów atmosfery istnieje potrzeba syntezy stanów klimatycznych. Zinkiewiczowie (ł 975) dokonali podziału Lubelszczyzny na dziedziny klimatyczne. Obszar gminy Hańsk znalazł się na granicy dziedzin Lubelsko-Chełmskiej i Lubartowsko-Parczewskiej.

    Warunki klimatyczne gminy Hańsk kształtują różne masy powietrza. Najczęściej nad obszar gminy napływają masy polamo-morskie, natomiast znacznie rzadziej pojawia się powietrze polarno-kontynentalne i arktyczne (odpowiednio 64 %, 23 % i 11 % częstości występowania mas powietrza - Paczos 1988). Najrzadziej napływa powietrze zwrotnikowo-morskie i zwrotnikowe- kontynentalne. Przeciętnie w roku występuje około 140 dni pochmurnych oraz ponad 40 dni pogodnych. W roku przeciętnym notuje się około 140 dni z opadem, w tym około 90 dni z opadem równym lub wyższym od l mm. Około 15 % wielkości zasilania atmosferycznego stanowi opad śniegu, a średnia liczba dni z pokrywą śnieżną wynosi 80. Średnia roczna suma opadu w latach 1951-1990 w stacji Hańsk wynosiła na terenie gminy 550 mm, z czego na półrocze zimowe przypada niespełna 200 mm. Średnia (z wielolecia 1951-1990) suma opadów atmosferycznych liczona dla okresu wegetacyjnego wynosi około 380 mm (Kaszewski i inni 1995).

Tabela l. Średnia miesięczna suma opadów atmosferycznych

dla wielolecia 1951-1990 (Kaszewski i inni 1995).

    Średnia roczna temperatura powietrza na poziomie rzeczywistym wynosi 7,3 °C, natomiast średnia temperatura lipca osiąga 17,8 °C. W styczniu rejestrowano -4,1 °C, zatem roczna amplituda temperatur osiąga prawie 22 °C. Średnia temperatura powietrza półroczna ciepłego (IV-X) wynosi 13,3 °C i jest o 14,3 °C wyższa od temperatury półrocza chłodnego (XI­II!).

Tab. 2. Średnia miesięczna temperatura powietrza

dla wielolecia 1951-1990 (Kaszewski B, i inni 1995)

    Przeciętnie w roku występuje około 140 dni pochmurnych oraz około 44 dni pogodnych. i Średnia wartość zachmurzenia wynosi około 64 %, a wilgotność względna powietrza 69 %. Średnie dzienne usłonecznienie względne wynosi około 35 %, a promieniowanie słoneczne osiąga 99 kcal/cm². Najniższe wartości promieniowania słonecznego stwierdza się w styczniu, a najwyższe w lipcu (Zinkiewiczowie 1975).

    Płytkie występowanie wody oraz charakter użytkowania terenu sprzyjają wysokiemu parowaniu. W skali regionalnej parowanie terenowe można szacować na 450 mm, natomiast parowanie potencjalne okresu wegetacyjnego przekracza 600 mm. Jego wartość jest zatem znacznie wyższa od wielkości opadów atmosferycznych. Małe zasilanie w miesiącach letnich oraz wysokie potrzeby wodne przyczyniają się do powstawania okresowych deficytów wody. W ujęciu wieloletnim, od kwietnia do września miesięczne wartości parowania są znacznie wyższe od wielkości opadów atmosferycznych. W miesiącach letnich parowanie zdecydowanie przeważa nad opadem atmosferycznym. Natomiast w miesiącach jesiennych i zimowych ewapotranspiracja jest dwukrotnie niższa od zasilania atmosferycznego. Istnieją zatem warunki do retencjonowania wody a tym samym do uzupełniania zasobów wód podziemnych.